Haber
Pazartesi 5 Ocak 2026 12:25
Pazartesi, 5 Ocak 2026, 12:25
FOTOĞRAF arşiv
Yazı Boyutu
Bulgar Levası bundan 145 yıl önce Bulgaristan’da yeni para birimi olarak tedavüle girmişti. Önce ilk Bulgar madeni paraları dövülmeye başladı, 1885 yılında ise ilk Leva banknotları baskısı start aldı. Farklı dönemlerden geçen Bulgar Levası, mazide kalmak üzeredir. Vatandaşlar ve özellikle de köy halkı yeni para birimi Avro’ya hazır mı? Bu konuda BNR ekipleri tarafından hazırlanan iki röportajı dikkatinize sunuyoruz.
Avrupa Birliği 2005 yılında Kalugerovo halkı için refah anlamına gelirken şimdi yoksullaşma anlamına geliyor
Bundan 20 yıl önce 2005 yılında Pazarcik İli Lesiçovo Belediyesine bağlı Kalugerovo köyü, o dönemdeki muhtarı Sergey Vaçev tarafından ilk Avrupa köyü ilan edilmişti.
Kalugerovo’nun şimdiki muhtarı Angel Bojilov, BNR Horizont programına konuşurken Avrupa Birliği ve tek para birimi Avro’nun 2005 yılında köy halkı için refah anlamına gelirken şimdi yoksullaşma anlamına geldiğini öne sürdü.
Halk arasındaki bu şüpheciliği neye bağladığı sorusu üzerine köy muhtarı şu cevabı verdi:
“Halkın görüşleri epey negatif. Avro getirilmeden önce yargı sistemimizin, eğitimin ve en çok da sağlık sistemimizin Avrupa Birliği seviyesine çıkarılması gerekirdi. Tek para biriminir ancak o zaman geçecektik. Oysa bütün bunlar yapılmadı. İnsanlar Avro’yu yoksullaşma ile ilişkilendiriyor. Çoğu şimdi 2 Leva olan ekmek fiyatının 2 Avro’ya çıkacağından emin. Hemen olmayabilir, ama birkaç ay sonra aldıkları emekli aylığı 400 Avro kadar kalırken ekmeğin 2 Avro’ya çıkmasını bekliyorlar. Bu durum insanları rahatsız ediyor. Gitgide daha yoksul olacakları görüşünü paylaşıyorlar.”
“Fiyatlarlarda artış yok diyecekler. Oysa son aylarda fiyatlara zaten zam geldi”.
Köyde son aylarda fiyat artışı izleniyor mu sorusunu yanıtlayan Kalugerovo muhtarı, Avro’nun Bulgaristan’da tedavüle gireceğinin kesinleştiği andan itibaren birçok fiyatın zamlandığı izlenimini paylaştı.
“Kontrol yok. Vatandaşlar da neden olmadığını soruyorlar. 1 Ocak’tan sonra haksız fiyat artırımı konusunda kontrol uygulanacağını söylediler. Oysa fiyatlar artık arttı. Şimdi zamlanmış olan bu fiyatlar Avro’ya dönüştürülecek. Fiyatlarlarda artış yok diyecekler. Oysa son aylarda fiyatlara zaten zam geldi”.
FOTOĞRAF BGNES
Bulgar Postaları tarafından yeterli miktarda Avro start paketi temin edilmedi
Kendini ilk Avrupa köyü ilan eden Kalugerovo’da AB’nin tek para birimi ile ilgili bilgilendirme kampanyası yapıldı mı sorusu üzerine Angel Bojilov, şu cevabı verdi:
“Evet, kampanya düzenlendi. Gerekli bilgilendirmeleri yaptık ve yapıyoruz. Sorusu olan muhtarlığa, bana başvurabiliyor. Para birimi değişikliğine ilişkin afişler de astık. Vatandaşlara postalara, bankalara başvurabileceklerini anlattık. Fakat Bulgar Postaları tarafından yeterli miktarda Avro start paketi temin edilmedi. Dolayısıyla insanlarda Avro’nun bulunmaması, sanırım ticaret yapanları zor durumda bırakacak. Herkes Leva ile gelip küçük dükkanları döviz bürosu olarak kullanmaya çalışacak.”
Yeni zorluklar hayırlı olsun!
Kalugerovo muhtarı, radyomuza verdiği röportajın sonunda AB tek para birimininin tedavüle girmesinden dolayı birbirimizi kutlamamız mı, yoksa yaşanacak zorluklardan dolayı temkinli mi olmamız gerekiyor konusunda şöyle konuştu:
“En iyisi yeni zorluklar hayırlı olsun deyip çözüm getirmeye çalışalım!”
FOTOĞRAF BGNES
Yoglav köyü halkının Avro ile ilgili duyguları bekleyiş ile nostalji arasında
Yeni para biriminin getirilmesi, vatandaşlarda bekleyiş ile nostalji arasında gelip giden duygu karışımına yol açıyor. Özellikle daha yaşlı olanlar için Leva, güven simgesi ve geçmişle ilgili hatıralar manasını taşıyor.
Loveç’e bağlı Yoglav köyü sakinlerinin konu ile ilgili tepkileri, birbirinden epey farklı. Radyomuza konuşan yerli insanlar Leva’ya veda etmeye hazırlanırken duygu ve düşüncelerini paylaştı, Avro’ya nasıl adapte olduklarını anlattı.
84 yaşındaki Georgi Lincov, AB’nin tek para birimine alışmaya mecbur olduğumuzu söyledi:
“Bu horona tutunduysak, oynayacağız. Avrupa Birliği’ne bir kere katıldıktan sonra, bizden ne istenirse yapacağız. Ben de Bulgaristan’ın sıradan bir vatandaşı olarak Leva’ya alışmışım. Bizim, Bulgar paramızdır. Ama biz, küçük bir devletiz. Büyük devletlere karşı koyamayız. Söz sahibi onlardır. Dilerim, Avro’muz bol olur! Ona da alışırız” diyen Georgi, halkın bunun da üstesinden geleceğinden emin konuştu:
“Üstesinden geliriz elbet. Yeter ki cebimizde bulunsun. Önemli olan odur. Çok şeyin üstesinden geldik. Yıllar önce ilk defa para bozdurduğumu hatırlıyorum. Sonra hepimiz milyoner olduk. Ben de milyoner olmuştum Her şeyi atlattık. Bunu da atlatacağız”.
FOTOĞRAF BTA
Okumaevindeki Bulgar Levası koleksyonuna son örnekler eklenecek
Yoglav köyündeki okumaevinde Bulgar Levası’nın tedavüle girmesinden bu yana çıkarılan paralardan oluşan bir koleksiyon muhafaza edilmektedir. Okumaevi sekreteri Elenka Ştereva, şimdi müze derlemesine son Bulgar Leva örneklerinin de ekleneceğini paylaştı.
“Müze koleksiyonumuzda atalarımızın atalarından kalan eski paralar var. Şimdi son Bulgar levası olan bizim paraların da koleksyon nesnesi olarak maziye geçek olması içimi burkuyor.
Yoglav köyünün bir sakini, düşüncelerini paylaşırken şöyle konuştu:
“Benim için Avro iyi bir para birimi olmakla birlikte şu anda Bulgaristan’daki yaşam standartına uygun değildir.”
FOTOĞRAF BGNES
Köy halkı dükkan sahiplerine güveniyor
Bulgar Levası örneklerini hatıra olarak saklayacak mısınız sorusu üzerine yaşlı bir adam şu cevabı verdi:
“Tabii ki! Eski zamanlardan, daha Vılko Çervenkov döneminden kalma olan paraları da özel bir çekmecede muhafaza ediyorum. Bulgar parasıdır. Ama Avro gelince de, harcayacağız. Yeter ki elimiz bol olsun” diyen köy sakini, kendi ihtiyaçları için gerekli miktarda Avro temin etmiş olduğunu ve yeni para birimi ile ilgili hiçbir endişesinin olmadığını paylaştı.
Köydeki dükkan sahiplerinin dürüst insan oldukları için dolandırılmak türünden endişeleri bulunmayan Yoglav halkı, ilk dönemde yaşanan bazı zorlukları normal olarak karşılıyor, Yılbaşından sonra alışveriş ödemelerini hem Leva, hem Avro cinsinden ve en çok kartla yapacaklarını söylüyorlar.
Market yöneticisi olan Tsvetelin İvanov’un öne sürdüğü gibi, Yoglav halkının Avro’nun getirilmesi ile ilgili duyduğu endişeler var, çünkü insanlar buna hazır değildir.
“Çoğu yaşlı insanlardır. Bence problemler sadece köylerde olmayacak. İnsanların gözü korkmuş, endişe ediyorlar. Ama bir şekilde üstesinden geleceğiz”.
İş arkadaşımız Plamen Hristov’un Yoglav röportajının sonunda konuşan adamın söylediklerinde nostalji ağır bastı.
“Avro iyidir. Ama bence Bulgar Levası’nı korusaydık, daha iyi olurdu. Bulgaristan’ın Bulgarlığın sembolüdür. Sonuçta Leva Leva’dır. ”
Kaynak: BNR Horizont Programı
Kalugerovo röportajı – Spas Krainin
Yoglav röportajı – Plamen Hristov
Editör: Tanya Blagova
Haber üzerinde çalışanlar: Ergül Bayraktar